Aradığın Konuyu Yaz!

Beğenilen Yazılar

6.Sınıf Konu Anlatımı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
6.Sınıf Konu Anlatımı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

İsim Soylu Sözcükler Nelerdir ?


İsim Soylu Sözcükler Nelerdir ?

Türkçede kelimeler fiiller ve isim soylu sözcükler olmak üzere iki gruba ayrılır . Bildiğiniz gibi filleri belirlemenin yolu kelimenin ya da kelime kökünün sonuna "-mak/-mek " eki getşrmektir . Eğer bu eklerden uygun olanı getirdiğimizde keşime anlamlı olursa fiil olmazsa isim soylu sözcük olur . İsim soylu sözcükler ve kısaca açıklamaları şunlardır . Geniş bilgi için her başlıklara tıklayabilirsiniz :

1. İsimler  : Varlıklara verilen adlardır . " Araba , ağaç , balık , rüya , kelebek , tarak vb. " kelimeler isimler için örnek olarak verilebilir .
2. Zamirler : Diğer adları adıllardır . Adıllar isimlerin yerini tutar . Varlıkları karşılayan kelimelerdir . " Ben , sen , o , biz , siz , onlar, bu , şu , o vb. " kelimeler zamirlere örnek olarak verebiliriz .

3. Sıfatlar : Önüne geldikleri isimleri niteleyen ya da belirten kelimelere denir . "Kırmızı araba , yeşil kazak , bu ev , iki ekmek vb." örneklerdeki koyu yazılmış kelimeler sıfatlara örnektir .
4. Zarflar : Fiilleri , fiilimsileri , sıfatları ya da başka zarfları etkileyen kelimelerdir . Miktar , zaman , durum , azlık-çokluk bakımından niteler . " hızlı koştu , dün geldi , çok konuştu vb." örneklerdeki koyu yazılan kelimeler zarflara örnektir .
5. Edatlar : Yalnız başına anlamı olmayan , cümle içerisinde anlam kazanan kelimelerde denir . " aslan gibi çocuk , kazanmak için çalıştı, okula araba ile gitti vb. " örneklerindeki koyu yazılan kelimeler edatlara örnektir .
6. Bağlaçlar : Kelimeleri , kelime gruplarını ya da cümleleri bağlayan kelimelere denir . " Ahmet ve Mehmet , Leyla ile Mecnun , koştu ama yetişemedi vb." örneklerindeki koyu yazılan kelimeler bağlaçlara örnektir .
7. Ünlemler : Şaşkınlık , kızkınlık , pişmanlık vb. duyguları anlatan kelimelerdir . " Of , yine kaybettik ! Eyvah, düşüyoruz ! vb." örneklerindeki koyu yazılmış kelimeler ünlemlere örnek olarak verilebilir .

ddd
Devamını Oku
    0

Fiilden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden  Fiil  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden fiil yapan ekler fiil kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir fiil  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler fiilden fiil yapım eki almışlardır .

" (i)l- "
1. Uzaktan bir araç yaklaştığı görüldü . ( gör-ül- )
2. Sokaktan bir bağırışma sesi duyuldu . ( duy-ul- )

" (i)n- "
1. Aradığı kalemi bulabilmek için etrafına bakındı . ( bak-ın- )
2. Akşama kadar şehrin dar sokaklarında gezindik . (gez-in-)

" ış- / iş-  "
1. Bir süre sessizce bakıştılar . ( bak-ış- )
2. Uzun zamandır yazışıyorlar . ( yaz-ış- )

" t- "
1. Çok zor şartlarda oğlunu okuttu . ( oku-t- )
2. Annesi ninniler söyleyerek bebeğini uyuttu . ( uyu-t- )  
3. Ona en sevdiği şarkıyı söyletti . ( söyle-t- )



" dır-"
1. Tüm bildiklerini önündeki kağıda yazdırdı . ( yaz-dır- )
2. Evin önündeki bahçede bir çukur kazdırdı . ( kaz-dır- )
3. Arkadaşını çok kızdırdı . ( kız-dır- )

" ir- "
1. Annesi en sevdiği çorbayı pişirdi . ( piş-ir- )
2. Ödevlerinin hepsini kısa sürede bitirdi . ( bit-ir- )

" (a)r- / (e)r- "
1. Cebinden beyaz bir kağıt çıkardı . ( çık-ar- )
2. Tüm sorunlarımızı bir anda giderdi . ( git-er- )

ddd
Devamını Oku
    0

Fiilden İsim Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden  İsim  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden isim yapan ekler fiil kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir isim  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler fiilden isim yapım eki almışlardır .

"-ma/-me "
1. Vücut için yürüme egzersizleri çok faydalıdır . ( yürü-me )
2. Konuşma becerisi çok okuyarak geliştirilebilir . ( konuş-ma )

"- mak/-mek "
1. Ağlamak insanı rahatlatır . ( ağla-mak )
2. İnsan gülmek için sebep aramamalıdır . ( gül-mek )

"- ış/-iş  "
1. Bir bakış insana çok şey anlatır . ( bak-ış )
2. Yarın görüş günü olduğunu öğrendim . ( gör-üş )

"-um / -üm  "
1. Herkes geçim derdine düşmüş . ( geç-im )
2. En doğru sonucu bulmak için birçok ölçüm yaptık . ( ölç-üm )  
3. Her canlı mutlaka ölüm denen gerçekle tanışacaktır . ( öl-üm )

"-ı/-i"
1. O düzenli olarak yazı yazar . ( yaz-ı )
2. Sivas'ın tarihi mekanlarına gezi düzenlendi . ( gez-i )
3. 1 en küçük sayma sayısıdır . ( say-ı )



"-k"
1. Kendisine yeni bir tarak almış . ( tara-k )
2. Çarşıda açık bir dükkan var mı diye aradık . ( aç-ık )

"-gi"
1. Sevgi hepimizi kuşatan yüce bir duygudur . ( sev-gi , duy-gu )
2. Üzerinde örgü bir kazak vardı . ( ör-gü )

"-ak / -ek "
1. O çok korkak bir adamdır . ( kork-ak )

"-gın "
1. Solgun bir çiçek oluyor dokununca . ( sol-gun )
2. Bu işlere eli çok yatkındır . ( yat-kın )

"-(i)n "
1. Düşman hatlarına yeni bir akın düznlendi . ( ak-ın )

" -gen "
1. Yılan sürüngen bir hayvandır . ( sürün-gen )
2. O çok üşengen bir insandır . ( üşen-gen )

"-geç"
1. Balığın çok güzel yüzgeçleri vardı . ( yüz-geç )
2. Güzel bir çay doldurmak için süzgeç arıyordu . ( süz-geç )

"-inti"
1. Sabahleyin güzel bir esinti vardı . ( es-inti )

"-ici "
1. Dışarıda yakıcı bir güneş vardı . ( yak-ıcı )

"-anak "
1. O geleneklerine bağlı bir insandı . ( gel-enek )

"-(ı)t "

ddd
Devamını Oku
    0

İsimden İsim Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden İsim  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden isim yapan ekler isim kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir isim  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler isimden isim yapım eki almışlardır .

" lik "
1. Bu çevrede göz alabildiğine geniş zeytinlik alanlar var . ( zeytin+lik )
2. Yeni bir gözlük almak için doktora danışmaya karar verdi . ( göz+lük )
3. Kendisine yeni kışlık elbiseler almış . ( kış+lık )

" lı- / li- / lu- / lü- "
1. Çok sinirli bir insandır .  ( sinir+li )
2. O huzurlu bir aile yaşantısını benimsemiştir . ( huzur+lu )
3. Bu işe gönüllü başladık . ( gönül+lü )
4. Bu aralar çok katlı binalar iyice çoğaldı . ( kat+lı )

"sız- / siz- / suz- / süz-  "
1. Azıcık aşım , kaygısız başım .  ( kaygı+sız )
2. Bu devirde dertsiz insan bulmak mümkün değil . ( dert+siz )
3. Yemekleri tuzsuz yapma alışkanlığımız var .  ( tuz+suz )
4. Uzun zamandır aşırı diyet yaptığı için güçsüz kaldı . ( güç+süz )

"cı-/ci-/cu-/cü-/çı-/çi-/çu-/çü- "
1. Balıkçı Hasan gelecek sepetine atacak . ( balık+çı )
2. Çok şakacı bir insandır . ( şaka+cı )
3. Beni buraya gözcü olarak bıraktılar . ( göz+cü )

"ce-/çe-"
1. Türkçe çok zengin bir dildir . ( Türk+çe )
2. Yarın sınıfça pikniğe gideceğiz . ( sınıf+ça )
3. Bu soğuk havalarda sıkıca giyinmek gerekir . ( sık-ı+ca )

"daş-"
1. İki arkadaş güzel bir gün geçirmişti . ( arka+daş )
2. Her vatandaş bu ülke için değerlidir. ( vatan+daş )

"tı- / ti-"
1. Pencereden bir ışıltı gördük . ( ışıl+tı )
2. Rüzgarın uğultusu duyuldu . ( uğul+tu )


"ar- / er- "
1. Herkese üçer elma düştü . ( üç+er )
2. Beşer gün arayla ikinci maça çıktılar . ( beş+er )

"ıncı- / inci- "
1. Yarışmada üçüncü olduk . ( üç+üncü )
2. Toplantının ikinci gününde söz sırası bize geldi . ( iki+nci )

"kır- / kir- "
1. Boru batlayınca her yere su fışkırdı ( fış+kır-dı )
2. Polis racı göstericilere su püskürttü . ( püs+kür-t-tü )

"(ı)msı- "
1. Yemekten acımsı bir tat geldi . ( acı+msı )
2. Elma ekşimsi bir tat verdi . ( ekşi+msi )

"mtrak-"
1. Sarımtrak bir elbise giymişti . ( sarı+mtrak )

"leyin-"
1. Akşamleyin bizim evde buluşuruz . ( akşam+leyin )

"cil-"
1. İnsancıl özellikleri ile dikkat çekiyordu . ( insan+cıl )
ddd
Devamını Oku
    0

İsimden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden fiil yapım ekleri isim kök ya da gövdelerine gelerek onlardan fiil türetirler . Aşağıdaki kelimelerde yer alan altı çizili kelimeler isimden fiil yapım eki almışlardır .

" a-/e- "
1. Çocuk yere düşünce dizleri kanadı. ( kan+a-dı)
2. Hakim , karı kocayı tek celsede boşadı . ( boş+a-dı )

" la- / le- "
1. Merakla beklenen mücadele biraz önce başlamış . ( baş+la-mış )
2. Uzun süre sonra sular gelince vakit kaybetmeden bahçeyi sulamıştık . ( su+la-mış-tı-k )
3. Doğum günü için çocuğun odasını süsleyeceğiz . ( süs+le-y-ecek-iz )

"laş- / leş- "
1. Ağır bir sakatlık olmasına rağmen kısa sürede iyileştim . ( iyi+leş-ti-m )
2. Bebek büyüdükçe daha da güzelleşiyor . ( güzel+leş-i-yor )
3. Kapak ne zamandır açılmıyorsa içindeki peynir iyice taşlaşmış . ( taş+laş-mış )


"lan- / len- "
1. Havalar çok soğuk gidince hepimiz hastalandık . ( hasta+lan-dı-k )
2. Bir anda rüzgar başladı ve deniz dalgalandı . ( dalga+lan-dı )

"al-/-el"
1. Barajlardaki su seviyesi iyice azaldı . ( az+al-dı )
2. Bu kalabalık ortamda iyice daraldım . ( dar+al-dı-m )
3. Herkes sesin geldiği tarafa yöneldi . ( yön+el-di )

"l-"
1. Bir anda yerinden doğruldu . ( doğru+l-du )
2. Aşırı sıcak suda yıkanan elbiselerin hepsi kısaldı . ( kısa+l-dı )
3. Ozon tabakası iyice inceldi . ( ince+l-di )

"r- /ar-/er-"
1. Kapıya çarpınca kafası bir anda morardı . ( mor+ar-dı )
2. Hava aniden karardı . ( kara+r-dı )
3. Bir kova su devrilince tüm halılar yaşardı . ( yaş+ar-dı )

"da-/de-"
1. Yanındaki adama sessizce bir şeyler fısıldadı . (fısıl+da-dı )
2. Kuru dallar üzerine basınca haşırdadı . ( haşır+da-dı )

"sa-/se"
1. Herkes onun konuşmalarını önemsemiş . ( önem+se-miş )
2. Sıcakta hepimiz susadık . ( su+sa-dı-k )

"kır- / kir- "
1. Boru batlayınca her yere su fışkırdı ( fış+kır-dı )
2. Polis racı göstericilere su püskürttü . ( püs+kür-t-tü )

"(i)mse-"
1. Bu sözlerini benimsedik . ( ben+imse-di-k )


ddd
Devamını Oku
    0

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Fark Nedir ?

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Fark Nedir ?

Ortak kök ve sesteş kök arasındaki farka geçmeden önce kısaca sesteş kök ve ortak kök kavramlarının ne olduğunu açıklayalım :

Sesteş Kök : Yazılışları ve okunuşları aynı ama anlamları tamamen farklı olan köklere sesteş kök denir . Mesela "Öğretmenimizin en sevdiği çiçek güldür ." cümlesinde "gül" bir çiçek adı olarak kullanılmıştır . "Öğretmenimiz bize baktı ve güldü" cümlesinde ise "gül-" kelimesi bir fiil olarak kullanılmıştır . Yani bu iki kelime arasında hiçbir anlam ilişkisi bulunmamaktadır .

Ortak Kök : Hem yazılışları aynı olan hem de aralarında anlam ilişkisi bulunan kelimelere ortak kök denir . Ortak kök genelde bir kelimenin hem bir varlığın adı olduğu hem de o varlıkla yapılan eylemin anlatıldığı kelimelerde olur . Mesela " İki kutu boya aldık." cümlesinde boya isimdir . " Duvarları boyadık. cümlesinde ise "boya-" fiilidir. Yani aralarında anlam ilişkisi vardır .

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Farklar :
- Ortak kökte kelimeler arasında anlam ilşikisi vardır , sesteş öklerde kelimeler arasında anlam ilişkisi yoktur .
- Ortak kökler aynı kavram alanına giren kelimelerdir, sesteş kökler ise aynı kavram alanı ile ilgili değildir .

Ortak Köklere Örnekler :
1. Üzerinde eski bir mont vardı . (sıfat)
1. Üzerindeki mont eskidi . ( fiil )
2. Suriye'den ülkemize yeni bir göç dalgası başladı . ( isim )
2. Birçok insan ülkemize göçüyor . ( fiil )

Sesteş Köklere Örnekler :
1. Söylediklerimi yazdı . ( kalem vb. araçla yazma işi. )
1. Bu olay yaşandığında mevsim yazdı . ( mevsim adı )
2. Elindeki bardağı kırdı . ( bir şeyi parçalamak )

2. Burası bir zamanlar yemyeşil bir kırdı . (tabiat , doğa )
Bu Konunun Videolu Anlatımı İçin Tıklayın 
ddd
Devamını Oku
    0

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?

Masal ve fabl arasındaki farklara geçmeden önce kısaca masal ve fabl türlerini tanıtalım :
Masal : Yaşanma ihtimali olmayan olayların ; cin , peri , dev vb. olağanüstü kahramanların olduğu türdür .
Fabl : Kahramanları hayvanlar ve bitkiler olan , bu kahramanların konuşturularak insanlara ders verildiği türdür .

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?
- Masallar çoğu zaman bir tekerleme ile başlar ancak fabllarda tekerleme bulunmaz .
- Masal kahramanları arasında insanlar olabilir ama fabllarda kahramanlar içerisinde insanlar olmaz .
- Fabllar her zaman mutlu sonla bitmeyebilir ancak masallar her zaman mutlu sonla biter .
- Fablların sonunda bir öğüt verme vardır ancak masallar kalıplaşmış bir sözle ya da bir öğütle biter .
- Fabllar şiir şeklinde de olabilir ancak masallar düz yazı biçimindedir .

Fabl ve Masal Arasındaki Benzerlikler Nelerdir ?
- Her ikisinde de günlük hayatta yaşanması mümkün olmayan olaylar anlatılmaktadır .
- Her ikisinde de yer ve zaman unsuru belli değildir .
- Her iki türde de kahramanlar insan dışı varlıklardır .
- İki tür de kısadır .

Fabl Türü İle İlgili Örnekler :
- Ağustos Böceği İle Karınca
- Tavşan İle Kaplumbağa
- Tarla Faresi İle Kent Faresi
Masal Türü İle İlgili Örnekler :
- Hansel ve Gretel
- Pinokyo

- Bremen Mızıkacıları
ddd
Devamını Oku
    1

6. Sınıf Sesteş Kelimeler İle İlgili Örnek Cümleler

6. Sınıf Sesteş Kelimeler İle İlgili Örnek Cümleler

Eşsesli  kelimeler ile ilgili örnek cümlelere geçmeden evvel kısaca  eşsesli kelimeleri hatırlatalım : Eşsesli  kelimeler , yazılış ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlam olarak tamamen farklı olan kelimelerdir  . Eş sesli  kelimelerde gerçek - mecaz anlam ilişkisi de bulunmamalıdır . Örneğin  "gül" kelimesi hem çiçek anlamına gelir hem de "gülmek" fiilidir .

Örnekler :
1. Annem çok güzel ayran ı yapar .
1. Bu tepeyi çok zorlansak da tık .  

2. Beline süslü bir kuşak bağlamıştı .
2. Bizim kuşak teknoloji konusunda çok cahil kaldı .

3. İstiklal Marşı'mız 10 kıtadan oluşmaktadır .
3. Ülkemiz Asya ve Avrupa kıtaları arasında yer almaktadır .

4. Ağacın dalı rüzgara dayanamadı ve kırıldı .
4. Havuza büyük bir iştahla daldık .

5. Okulun yan tarafına geçmememiz söylendi .
5. Mahalledeki ahşap ev bir anda yanmaya başladı .

6. Evimizin önünden geçen yola asfalt dökülmeye başladı .
6. Bahçedeki maydonozları yolmaya başladık .

7. Anneler gününde anneme bir demet gül aldım .
7. Arkadaşımın anlattığı fıkraya çok güldüm .

8. Rüyalarıma ak sakallı dede girdi .
8. Çatıda biriken sular borudan aktı .

9. Mahallenin zengini bu yardımı ile büyk hayır işledi .
9. Babam telefon isteğime "hayır" yanıtını verdi .

10. Ocak ayı bizim buralarda çok soğuk geçer .
10. Annem çorbayı ocakta kısık ateşte ısıttı .

11. Yol kenarında üzüm bağları vardı .
11. Ayakkabılarını büyük bir özenle bağladı .

12. Okulumuzda bit salgını yaşanmasından korkuyorduk .
12. Uğraştığım ödevler sonunda bitti .  

13. Ay sonuna yetecek kadar erzağımız var .
13. Köye yaklaşık iki saatte vardık .

14. Bu yaz tatilde uzak bir yerlere gitmek istiyoruz .
14. Öğretmen tahtadakileri hemen yazın dedi .

ddd
Devamını Oku
    0

Kaynaştırma Ünsüzleri Nelerdir ?

Kaynaştırma Ünsüzleri Nelerdir ?

Türkçe kelimelerin özelliklerinden biri de ünlü ile biten bir kelime ile ünlü ile başlayan bir ekin doğrudan yan yana gelememesidir . Böyle bir durumda kelime ile ek arasına bazı ünsüz harfler girer . Bu ünsüz harflere kaynaştırma ünsüzleri denilmektedir . Dilimizdeki kaynaştırma ünsüzlei " y, ş, s, n " dir .

Örnekler : Aşağıdaki kelimelerde yer alan kaynaştırma harfleri koyu kırmızı renk ile yazılmıştır ve kelimenin sonında kaynaştırma ünsüzünün kelime ile hangi ek arasına girdiği belirtilmiştir .

- Kapı - y - a ( kelime ile "-a" yönelme hal eki arasına girmiştir . )
- Baba- s - ı ( kelime ile "-ı" iyelik eki arasına girmiştir . )
- Yedi - ş - er ( kelime ile " -er" üleştirme sıfatının arasına girmiştir . )
- Oda - n - ın ( kelime ile "-ın" ilgi ekinin arasına girmiştir . )
- Ödev - i - n - e ( "-i" iyelik eki ile "-e" yönelme hal eki arasına girmiştir . )

Not : "-(i)di , -(i)miş, -(i)se ek fiilleri , "ile" bağlacı ve edatı , "-(i)ken" zarf fiil eki ünlü ile biten bir kelime ile birleştiğinde "(i)" ünlüsü düşerek araya "-y" koruyucu ünsüzü girebilir .

- öğrenci - y - (i) - di ( öğrenciydi )
- araba - y - (i) - mış ( arabaymış )
- gece - y - (i) - ken ( geceyken )
- Para - y - (i) - le ( parayla )
- sarı - y - (i) - se ( sarıysa )
ddd
Devamını Oku
    0

Basit , Türemiş ve Birleşik Kelimeler İle İlgili Örnekler

Basit , Türemiş ve Birleşik Kelimeler İle İlgili Örnekler

Basit , türemiş ve birleşik kelimelerle ilgili örneklere geçmeden önce kısaca yapısına göre kelimeler ile ilgili bilgi verelim :
1. Basit Kelimeler : Yapım eki almayan , kök halinde olan ya da yalnızca çekim eki alan kelimelerdir .
2. Türemiş Kelimeler : En az bir tane yapım eki alan kelimelerdir .
3. Birleşik Kelimeler : İki kelimenin birleşmesi ile oluşan kelimelerdir .

Basit Kelimeler İle İlgili Örnekler :
1. Pencereden süt verdi . ( Bu cümlede pencere kelimesi -den ayrılma hal ekini almıştır . Yani çekim eki aldığı için basittir . "süt" kelimesi kök halinde olduğu için basittir . "verdi" kelimesi "-d" görülen geçmiş zaman ekini almıştır yani çekim eki aldığı için basittir . )
2. Çocuk kapıya geldi ve bizi çağırdı . ( "çocuk " kelimesi kök halinde olduğu için basittir . "kapı" kelimesi "-a" yönelme hal eki aldığı için yani çekim eki aldığı için basittir . "biz" kelimesi "-i" hal eki aldığı için yani çekim eki aldığı için basittir . "çağır-" fiili "-di" çekim eki aldığı için basittir . )

Diğer örnekler : ev , kalem , peynir , sobada , cüzdandan , masayı vb.

Türemiş Kelimeler İle İlgili Örnekler :
1. Ev-li ( yapım ek almıştır .)
2. Araba-cı ( yapım eki almıştır . )
3. Su-lak ( yapım eki almıştır . )
4. sor-gu ( yapım eki almıştır . )
5. Bil- gin ( yapım eki almıştır . )

Birleşik Kelimeler İle İlgili Örnekler :
1. Çanakkale ( çanak + kale kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur . )
2. Şanlıurfa ( şanlı + Urfa kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur . )
3. Hanımeli ( hanım + eli kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur . )
4. Ateşböceği ( ateş + böcek kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur . )

5. Gecekondu ( gece + kondu kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur . )
ddd
Devamını Oku
    0
© 2014 Ders Türkçe. Designed by Kompozisyon Örnekleri
Powered by Blogger.