Osmanlı Tarihinde
Efsaneler Ve Gerçekler Kitabı İle İlgili Test Soruları Ve Cevapları
1. "Osmanlı Tarihinde
Efsaneler ve Gerçekler" adlı eserin yazarı kimdir?
A) Adnan Bostancıoğlu
B) Nil Tuna
C) Halil İnalcık
D) Elif N. Kutlu
2. "Osmanlı Tarihinde Efsaneler ve Gerçekler" adlı eser, Osmanlı
tarihinin hangi dönemlerini esas olarak ele almaktadır?
A) Yalnızca Osmanlı Devleti'nin
kuruluş dönemini.
B) Ertuğrul Gazi'den XVII. yüzyılın
ortalarına kadar olan dönemi.
C) Fatih Sultan Mehmed döneminden
Tanzimat'a kadar olan dönemi.
D) Yalnızca Kösem Sultan ve II.
Osman dönemlerini.
3. Halil İnalcık'ın "Osmanlı
Tarihinde Efsaneler ve Gerçekler" adlı eserinde tarihi rivayetlerin
gerçekliğini gözden geçirmek için kullandığı başlıca metotlar nelerdir?
A) Paleografi ve diplomatik.
B) Numismatik ve epigrafik.
C) Toponimi ve topoğrafi.
D) Arkeoloji ve antropoloji.
4. Osmanlı Beyliği'nin kuruluş
döneminde Bizans sınır bölgelerinde Türkmenlerle yerleşik Rum halkı arasındaki
çatışmaların temel nedeni nedir?
A) Rumların sürekli Bizans'a isyan
etmesi.
B) Türkmen göçebelerin
yaylak-kışlak döngüsünde tarım bölgelerine inmesi.
C) Bizans'ın Türkmenleri kendi
ordusuna katmak istemesi.
D) Rumların Türkmenlere ticari
ambargo uygulaması.
5. Osmanlıların fethettiği bölgelerdeki yerli gayrimüslim halka karşı
uyguladığı ve menâkibnâmelerde ifade edilen "istimâlet" politikası ne
anlama gelir?
A) Halkın zorla İslamlaştırılması.
B) Halkın mallarına el konulması ve
esir alınması.
C) Halkı hoş tutup kendi tarafına
kazanma ve İslam hukuku güvenceleri sunma.
D) Halkın direnişini kırmak için
katliam yapma.
6. İzmir'i fethederek ilk Türk deniz beyliğini kuran ve Bizans tahtına geçmeyi
amaçlayan Türk beyi kimdir?
A) Süleymanşah
B) Kara Tigin
C) Çaka Bey
D) Danişmend Gazi
7. Bizans İmparatoru Alexios Komnenus'un diplomatik girişimleri sonucunda, Çaka
Bey kim tarafından bir ziyafette katledilmiştir?
A) Danişmend Gazi
B) İmparator Alexios Komnenus'un
kendi adamları
C) Sultan I. Kılıç Arslan
D) Ebul-Kasım
8. Son araştırmalara göre, Ertuğrul Gazi'nin ataları ve aşiretinin, Moğol
akınları sonucu Anadolu'da ilk yerleşim bölgesi neresidir?
A) Ahlat civarı
B) Söğüt ve Domaniç
C) Ankara civarında Karaca-Dağ
D) Eskişehir-Karacahisar
9. Osmanlı Devleti'nin kuruluş yılı olarak kabul edilen Hicri 699 (Miladi
1299-1300) yılının "istiklâl" için esas delilleri arasında
aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Avrupa devletleriyle yapılan ilk
ticaret antlaşması.
B) Karacahisar'da hutbe okutulması,
kadı ve hatib tayin edilmesi.
C) İlk Osmanlı donanmasının
kurulması.
D) Bizans İmparatoru'nun Osmanlı
egemenliğini tanıması.
10. Osman Gazi'nin 1302'de Bizans İmparatorluk kuvvetlerine karşı kazandığı ve
onu fiilen bağımsız bir bey yapan savaş hangisidir?
A) Dimbos Savaşı
B) Bafeus (Koyunhisar) Savaşı
C) Yassı-Çimen Savaşı
D) Miryokefalon Savaşı
11. Osman Gazi'nin İznik ve Bursa
gibi büyük Bizans şehirlerini fethetmek için kullandığı "havale"
kuleleri ne amaçla inşa edilirdi?
A) Şehre gizlice tünel kazmak için.
B) Şehirleri kuşatma altında
tutarak açlık ve susuzlukla teslime zorlamak için.
C) Surları yıkmak için büyük toplar
yerleştirmek.
D) Bizans ordusunun şehir dışına
çıkışını engellemek için.
12. 1354 yılında Osmanlılara esir düşen ve Müslümanlık-Hıristiyanlık
tartışmalarında önemli bir figür olan Selanik Başpiskoposu Grigorios Palamas,
hangi Osmanlı sultanı döneminde bu olayları yaşamıştır?
A) Osman Gazi
B) Orhan Gazi
C) I. Murad
D) Yıldırım Bayezid
13. 1389 yılındaki I. Kosova Savaşı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
çağdaş kaynaklar tarafından kanıtlanmış önemli bir bilgidir?
A) Savaşta ilk kez barutlu silahlar
kullanılmıştır.
B) Savaşta top kullanıldığı.
C) Savaşın tamamen denizden
yapıldığı.
D) Osmanlı ordusunda paralı Macar
askerlerinin bulunduğu.
14. Ankara Savaşı (1402) sonrasında Timur'un Osmanlı şehzadeleri dahil
Anadolu'daki beyliklere
A) Osmanlı şehzadelerini kendi
himayesi altına almak.
B) Osmanlı İmparatorluğu'nu
parçalayarak Anadolu'daki eski hanedanları canlandırmak.
C) Anadolu'da güçlü ve birleşik bir
devlet kurulmasına zemin hazırlamak.
D) Osmanlı şehzadeleri arasında
taht kavgasını engellemek.
15. Fatih Sultan Mehmed, İstanbul kuşatması sırasında 20 Nisan'daki deniz
yenilgisi sonrası orduda oluşan moral bozukluğunu gidermek için kimden manevi
destek almıştır?
A) Molla Gürani
B) Akşemseddîn
C) Uzun Hasan
D) Şeyhülislam Hızır Bey
16. Fatih Sultan Mehmed, İstanbul
kuşatması sırasında donanma komutanı Baltaoğlu Süleyman Bey'i hangi olay
sonrasında azletmiştir?
A) Kara ordusuna yeterli destek
vermemesi.
B) Haliç'e yardım getiren düşman
gemilerini durduramaması.
C) Kuşatma planlarını düşmana
sızdırması.
D) Yeniçeri isyanını bastıramaması.
17. İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed'in aldığı
"sultanü'l-berreyn ve hakanü'l-bahreyn" unvanı, imparatorluğunun
hangi iki temel alanda egemenliğini ifade eder?
A) İki kıta (Asya ve Afrika) ve iki
deniz (Akdeniz ve Kızıldeniz).
B) İki kara (Anadolu ve Rumeli) ve
iki deniz (Karadeniz ve Ege).
C) İki büyük imparatorluk (Doğu ve
Batı Roma) mirasının sahibi.
D) İki büyük nehir (Tuna ve Fırat)
ve iki okyanus (Atlas ve Hint).
18. Fatih Sultan Mehmed'in 1452 yazında İstanbul Boğazı'nda inşa ettirdiği
"Boğazkesen" (Rumeli Hisarı) kalesinin temel amacı nedir?
A) Bizans'ın Anadolu'ya asker
geçirmesini engellemek.
B) Karadeniz'den İstanbul'a erzak
ve yardım gelişini önlemek ve Boğaz'ı kontrol altına almak.
C) Avrupa'dan gelebilecek Haçlı
donanmalarını karşılamak.
D) Yeniçerilerin Rumeli'ye geçişini
kolaylaştırmak.
19. Sultan II. Osman'ın 1622'deki katli olaylarını göz tanığı olarak anlatan ve
"İbretnümâ" adlı eseri kaleme alan kimdir?
A) Katib Çelebi
B) Naima
C) Hüseyin Tugî
D) Evliya Çelebi
20. Sultan II. Osman'ın Yeniçeriler tarafından katledilmesine yol açan temel
nedenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Saltanatın veraset sistemini
değiştirmek istemesi.
B) Anadolu'da yeni bir ordu kurarak
kapıkullarına karşı denge oluşturmaya çalışması.
C) İran Şahı ile gizlice ittifak
kurması.
D) Avrupa devletleriyle barış
antlaşmaları imzalaması.
21. Sultan II. Osman'ın katli üzerine Anadolu'da onun intikamını almak amacıyla
yeniçerilere karşı isyan bayrağını kaldıran ve Erzurum Kalesi'ne sığınan Paşa
kimdir?
A) Kemankeş Ali Paşa
B) Sofu Mehmed Paşa
C) Abaza Mehmed Paşa
D) Hafız Ahmed Paşa
22. Kösem Sultan'ın, oğlu IV.
Murad'ın saltanatının ilk yıllarında (1623-1632) fiilen "nâib-i
saltanat" gibi hareket etmesinin temel nedeni nedir?
A) Padişahın sürekli seferde
olması.
B) Padişahın akıl sağlığının
yerinde olmaması.
C) Padişahın küçük yaşta (12
yaşında) tahta geçmesi.
D) Yeniçerilerin Kösem Sultan'ı
desteklemesi.
23. Sultan IV. Murad'ın, 1635 Revan seferi dönüşünde kardeşleri Bayezid ve
Süleyman'ı katlettirmesinin temel gerekçesi nedir?
A) Kardeşlerinin devlete karşı
isyan hazırlığında olması.
B) Harem kadınlarının entrikaları.
C) Hanedanın devamını güvence
altına almak ve olası taht kavgalarını engellemek.
D) Şeyhülislamın bu konuda fetva
vermesi.
24. Sultan I. İbrahim'in 1648'de tahttan indirilmesine yol açan başlıca
nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Askeri başarılarının
yetersizliği.
B) Harem kadınlarının devlet
işlerine aşırı müdahalesi, israf ve rüşvetin yaygınlaşması.
C) Avrupa devletleriyle yapılan
antlaşmalara karşı çıkması.
25. Büyük Valide Kösem Sultan'ın
1651 yılında katledilmesinin temelinde yatan en önemli güç mücadelesi
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kösem Sultan ile Veziriazam Kara
Murad Paşa arasındaki çekişme.
B) Yeniçeri Ocağı ile Sipahiler
arasındaki rekabet.
C) Kösem Sultan ile IV. Mehmed'in
annesi Turhan Sultan arasındaki iktidar mücadelesi.
D) Ulema ile ocakağaları arasındaki
fikir ayrılıkları.
26. 16. yüzyılda Avrupa'da Protestanlığın yayılışı ile Osmanlı İmparatorluğu
arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Osmanlılar, Protestanlığı bir
tehdit olarak görmüş ve bastırmaya çalışmıştır.
B) Protestanlığın yayılışı,
Osmanlıların Avrupa'daki ilerleyişini tamamen durdurmuştur.
C) Osmanlı baskısı, Habsburglar
üzerindeki gücü azaltarak Protestanlığın yayılıp yerleşmesinde rol oynamıştır
ve Protestanlar Osmanlıları bir denge güç olarak görmüştür.
D) Osmanlılar, Protestan liderleri
kendi dinlerine geçmeleri için teşvik etmiştir.
27. Martin Luther, Türk saldırılarını Hıristiyanlara yönelik Tanrı'nın bir
cezası olarak yorumlarken, başlangıçta Türk'e karşı direnme konusunda nasıl bir
tutum sergilemiştir?
A) Türklerle ittifak yapmayı
önermiştir.
B) Türk saldırılarına karşı
savaşmayı Tanrı'nın iradesine karşı gelmek olarak görmüştür.
C) Avrupa'nın Türklerle
birleşmesini savunmuştur.
D) Türklerin Avrupa'dan tamamen
atılması gerektiğini söylemiştir.
28. Atatürk'ün Türk Tarih Tezini ortaya koymasındaki ve Türk Tarih Kurumu'nu
kurmasındaki temel amaçlarından biri nedir?
A) Dünya medeniyetlerinin
kökenlerini tamamen Orta Asya'ya bağlamak.
B) Türkiye Cumhuriyeti'nin
sınırlarını genişletmek için tarihsel argümanlar oluşturmak.
C) Bir dinî cemaat olarak algılanan
halka ulusal bir bilinç ve millet şuuru kazandırmak.
D) Eski Türk hükümdarlarının soy
kütüğünü bilimsel olarak kanıtlamak.
29. Halil İnalcık'ın Osmanlı arşivlerinin araştırılması konusunda yaptığı
önemli girişimlerden biri nedir?
A) Arşivleri yalnızca Türk
araştırmacılara açmak.
B) Arşiv belgelerinin tamamını imha
etmek.
C) Arşivlerin herkese açılması
yönünde bir kampanya başlatmak ve modernleşmesini sağlamak.
D) Arşivleri sadece siyasi tarih
çalışmaları için kullanmak.
30. Halil İnalcık'a göre, Osmanlı
İmparatorluğu'nun 600 yıl boyunca varlığını sürdürmesini sağlayan en önemli
faktörlerden biri nedir?
A) Avrupa devletleriyle sürekli
ittifaklar kurması.
B) Fetihlerde sadece askeri güce
dayanması.
C) Gelişmiş ve etkin bir bürokratik
sisteme ve defter tutma geleneğine sahip olması.
D) Tek bir etnik gruba dayanması.
Cevap Anahtarı:
1-C, 2-B, 3-C, 4-B, 5-C, 6-C, 7-C, 8-C, 9-B, 10-B, 11-B, 12-B, 13-B, 14-B,
15-B, 16-B, 17-B, 18-B, 19-C, 20-B, 21-B, 22-C, 23-C, 24-B, 25-C, 26-C, 27-B,
28-C, 29-C, 30-C