İlber Ortaylı’nın
İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı Kitabı İle İlgili Test Soruları Ve Cevapları
1. İlber Ortaylı'nın "İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı" adlı eseri hangi ana dönemi ele almaktadır?
A) Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemi
B) Osmanlı İmparatorluğu'nun yükseliş dönemi (15-17. yüzyıllar)
C) Osmanlı İmparatorluğu'nun 19. yüzyıldaki modernleşme süreci
D) Cumhuriyet dönemi sonrası Türkiye'nin siyasal gelişmeleri
2. Metne göre, 19. yüzyılda modernleşme olgusunun kökenleri hangi yüzyıla kadar uzanmaktadır?
A) 15. yüzyıl
B) 16. yüzyıl
C) 17. yüzyıl
D) 18. yüzyıl
3. Osmanlı modernleşmesinin sadece Osmanlı Türkiyesi'ni kapsayan bir gelişme olmadığı, aynı zamanda hangi toplumları da içerdiği belirtilmiştir?
A) Sadece Balkan ülkelerini
B) Sadece Kuzey Afrika ülkelerini
C) Diğer Müslüman toplumları
D) Sadece Avrupa ülkelerini
4. Metinde belirtildiği üzere, Osmanlı dünyası ne zaman Avrupa'yı ve Rusya'yı "naive" (safça) bazen de "ustaca" gözlemlediği bir dönem yaşamıştır?
A) 15. yüzyıl
B) 16. yüzyıl
C) 17. yüzyıl
D) 18. yüzyıl
5. "Vaka-i Hayriye" olarak adlandırılan ve Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktası olan olay aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tanzimat Fermanı'nın ilanı
B) Islahat Fermanı'nın ilanı
C) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
D) Sened-i İttifak'ın imzalanması
6. Sened-i İttifak ne zaman imzalanmıştır?
A) 1806
B) 1808
C) 1826
D) 1839
7. Sened-i İttifak'ın Türk anayasal gelişimi için milat noktası olarak kabul edilmesi hangi özelliğinden dolayıdır?
A) Osmanlı padişahının otoritesini tamamen kaldırması
B) Mutlak otoriteye ilk defa gem vuran bir Magna Charta niteliğinde olması
C) Osmanlı İmparatorluğu'nda tam demokratik yönetime geçişi sağlaması
D) Yeniçeri Ocağı'nın kesin olarak kaldırılmasını öngörmesi
8. Kavalalı Mehmed Ali Paşa, oğlu İbrahim Paşa komutasındaki Mısır kuvvetlerinin Yunan ihtilalini bastırmasından sonra Osmanlı padişahından hangi valilikleri talep etmiştir?
A) Girit ve Mora
B) Suriye ve Lübnan
C) Hicaz ve Sayda
D) Hepsi
9. Metne göre 1838 Baltalimanı Ticaret Sözleşmesi, Osmanlı ekonomisi için hangi sonucu doğurmuştur?
A) Yerli sanayinin gelişmesini sağlamıştır.
B) Osmanlı ekonomisinin dışa bağımlılığını artırmıştır.
C) Tekel (yed-i vahid) sistemini güçlendirmiştir.
D) Gümrük gelirlerini önemli ölçüde yükseltmiştir.
10. Tanzimat Fermanı'nın geleneksel Adaletnamelerden ayrılan başlıca özelliği nedir?
A) Sadece şeriat hükümlerine dayanması
B) Padişahın mutlak otoritesini pekiştirmesi
C) Bab-ı Ali bürokratlarının düşünüşünü ve tasarılarını yansıtması
D) Tüm tebanın dini eşitliğini reddetmesi
11. Metne göre, Tanzimat döneminde yönetilenlerin can, mal güvenliği ve haysiyetinin korunması çabaları, Türkiye tarihinde hangi hareketin öncüsü sayılmıştır?
A) Ulusallaşma hareketi
B) Sanayileşme hareketi
D) Bölgesel özerklik hareketi
12. Tanzimat döneminde köleliğin kaldırılmasına yönelik ilk önemli hukuki belge ne zaman çıkarılmıştır?
A) 1830
B) 1839
C) 1857
D) 1876
13. Metinde, Tanzimat döneminde bürokratların hangi Avrupa devletinin yönetim sistemini Osmanlı geleneğine daha yakın bulduğu ve model olarak aldığı belirtilmiştir?
A) İngiltere
B) Rusya
C) Fransa
D) Avusturya
14. II. Mahmud döneminde kurulan ve Tanzimat'taki meclislerin temelini oluşturan danışma kurulu nedir?
A) Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyye
B) Dar-ı Şurayı Bab-ı Ali
C) Meclis-i Ali-yi Tanzimat
D) Divan-ı Muhasebat
15. Osmanlı İmparatorluğu'nda telgraf hizmeti ilk olarak hangi şehirler arasında başlamıştır?
A) İstanbul - Bursa
B) İstanbul - İzmir
C) İstanbul - Edirne
D) İstanbul - Selanik
16. 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı yönetiminde ve egemen kültüründe Anadolu Türklüğünün öne geçmesinin önemli bir nedeni olarak ne belirtilmiştir?
A) Devşirme düzeninin terk edilmesi
B) Arap isyanlarının bastırılması
C) Rumeli'deki ulusalcı hareketlerin güçlenmesi
D) Sanayi devriminin Anadolu'da başlaması
17. Tanzimat dönemi bürokratlarının Osmanlı ülkesinde bir ilköğretim seferberliği başlatmamasının temel nedeni nedir?
A) Dini eğitim kurumlarının yaygınlaşmasını istemeleri
B) Mali kaynakların yetersiz olması
C) Yöneticilerin memur ve teknisyenleri bir an önce elde etmek için yüksek dereceli okullara öncelik vermesi
D) Halkın ilköğretime ilgi duymaması
18. 1858 tarihli "Arazi Kanunnamesi" ile tarım toprakları kaç ana kategoriye ayrılmıştır?
A) Üç
B) Dört
C) Beş
D) Altı
19. Tanzimat dönemi sanayileşme girişiminde devletin desteklediği ilk sanayi dalları arasında hangileri öne çıkmıştır?
A) Madencilik ve metal sanayi
B) Tekstil ve porselen sanayi
C) Gemi yapımı ve ağır sanayi
D) Kimya ve ilaç sanayi
20. Osmanlı İmparatorluğu'nda modern anlamda bankacılık faaliyetleri, hangi reformla doğrudan ilişkilendirilerek başlamıştır?
A) Islahat Fermanı'nın ilanı
B) Sened-i İttifak'ın imzalanması
D) Düyun-u Umumiye'nin kuruluşu
21. Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme sürecinde ilmiye sınıfının rolü nasıl değişmiştir?
A) Nüfuzu artmış ve devlet yönetiminde daha etkin hale gelmiştir.
B) Merkeziyetçi devletin kontrolü altına girerek eski gücünü yitirmiştir.
C) Laik bürokrasi ile iş birliği yaparak yeni eğitim kurumlarına öncülük etmiştir.
D) Reformlara şiddetle karşı çıkarak toplumdan tamamen izole olmuştur.
22. Keçecizade Fuat Paşa'ya ait olduğu belirtilen "bize atılan taşlarla döşettik" nükdesi neyi ifade etmektedir?
A) Yolların yapımında halkın gönüllü olarak çalışmasını
B) Reformların dış baskılarla, zorla kabul ettirildiğini
C) Eleştirilerin ve muhalefetin reform hareketine katkısını
D) Osmanlı mimarisinde doğal taşların yoğun kullanımını
23. Metne göre, Ahmed Vefik Paşa'nın Türk diline olan düşkünlüğü ve yönetimde Türkçe'ye üstünlük tanıma konusundaki ısrarı hangi alanda etkisini göstermiştir?
A) Sadece resmi yazışmalarda
B) Divan edebiyatının yeniden canlanmasında
C) Halk edebiyatı araştırmalarına yönelmede ve desteklemede
D) Yalnızca yabancı dil çevirilerinde
24. Tanzimat dönemi mimarisinin genel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Avrupa'nın Barok, Rokoko ve Ampir gibi üsluplarından etkilenme
B) Yerel süsleme ve oymacılık gibi geleneksel sanatları yeni tekniklerle birleştirme
C) Yalnızca dini yapılar inşa etme
D) Kargir (taş/tuğla) bina mimarisinin ahşap yapılara göre artması
25. Osmanlı'da parlamento ve anayasal monarşi sürecine geçişin, Belçika anayasasından uyarlanarak hazırlandığına dair yaygın kanı hakkında metinde nasıl bir yorum yapılmıştır?
A) Bu kanının tamamen doğru olduğu ve Belçika anayasasının birebir kopyalandığı.
B) Komisyonun birçok anayasayı incelediği ancak ortaya çıkan taslağın Osmanlı'ya özgü olduğu.
C) Belçika anayasasının temel alındığı ancak diğer Avrupa anayasalarından çok az etki alındığı.
D) Anayasanın tamamen dış baskı sonucu, hiçbir iç dinamiğe dayanmadan hazırlandığı.
CEVAPLAR:
1-B 2-C 3-C 4-D 5-C 6-B 7-B 8-D 9-B 10-C 11-C 12-C 13-C 14-A 15-C 16-A 17-C 18-C 19-B 20-C 21-B 22-C 23-C 24-C 25-B