İzleyiciler

Aradığın Konuyu Yaz!

Sitemizi beğeniyorsanız youtube kanalımıza da abone olun :)

Beğenilen Yazılar

son yazılar

Son Yazılar

Aradığınızı Bulun!

Cümlenin İfade Ettiği Anlam Özellikleri-1

    0

Cümleleri ifade ettiği anlam özelliklerine göre şu şekilde ayırabiliriz :
1. Tanım Cümleleri :
Bir varlık ya da kavramın temel özelliklerini söyleyerek o varlık ya da kavramın tanınmasını sağlayan cümlelere tanım cümlesi denir.
Örnek :
- Şiir duygu ve düşüncelerin duygusal bir dille ifadesidir.
- Resmi bir makama dilek ve şikayetlerimizi bildirmek amacıyla yazmış olduğumuz yazılara dilekçe adı verilir.
- Bir kelimenin anlam ifade eden en küçük kısmına kök adı verilir.
Not : Tanım cümleleri "bu nedir ?" sorusuna cevap verir.
- Hayat durmadan akıp giden bir sudur ( hayat nedir sorusunun cevabı var. )

2. Karşılaştırma Cümleleri :
İki varlık ya da kavramın benzer özellikleri arasında kıyaslama yaparak birinin diğeri ile olan farkını ortaya koyan cümlelere karşılaştırma cümleleri denir.
Örnek :
- Yaşadığım şehir Ankara kadar büyük ve gelişmiş değil.
- Şiir duyguları coşkun bir biçimde anlattığı için düz yazıdan daha etkilidir.
Not : Karşılaştırma cümlelerinde "gibi, kadar, daha, en" gibi ifadeler kullanılır.

3. Üslup Cümleleri :
Bir yazarın bir konuyu anlatırken kullanmış olduğu dil ve anlatım özelliklerine yani yazarın tarzına üslup denir. Bir cümlede "dili sade, ağır bir anlatımı var, sanatlı bir söyleyişi var " gibi ifadeler kullanılıyorsa o cümle üslup cümlesidir.
Örnek :
- Akıcı ve sürükleyici anlatımıyla okuyucuyu kendine bağlamasını biliyor.
- Sade bir dili olmasına rağmen ölçülü bir biçimde sanatları kullanmasını da biliyor.

4. Konu ( İçerik Cümlesi) :
İçerik cümlelerinde metnin ne anlattığından, metnin konusundan, metnin kahramanları, metnin yer ve zamanı gibi ayrıntılardan bahsedilir.
Örnek :
- Kitap uzun yıllar sürgün hayatı yaşamış bir adamın acıklı hikayesini anlatıyor.
- Önümüzdeki hafta raflardaki yerini alacak olan kitaptaki olaylar İstanbul'un tarihi semtlerinde geçiyor.

5. Yorum Cümlesi :
Öznel nitelik gösteren bu cümlelerde kişinin yaşadığı bir olay ya da edindiği bir bilgiden kendine göre çıkardığı sonuç ifade edilir. Kısaca kişinin gördüklerini ya da öğrendiklerini yorumlamasıdır.
Örnek :
- Göz ucuyla bir selam verip uzaklaştı galiba benimle konuşmak istemiyor.
- Çok mutsuz gözüküyor herhalde ev ile ilgili bir sorun yaşadı.
- Sınıf çok sessiz, müdür arkadaşları uyarmış demek ki.


6. Varsayım Cümlesi :
Henüz gerçekleşmemiş bir olayı gerçekleşmiş gibi kabul ederek onunla ilgili bir yargıda bulunulan cümlelere denir.
Örnek :
- Diyelim ki yıllar sonra birbirimizi unuttuk.
- Bu konuşmalar aramızda hiç geçmedi farz et.
- Tut ki söylediklerimin hepsi yalandı.

7. İhtimal ( Olasılık ) Cümlesi :
Kesin bir yargı içermeyen, sonucun ne yönde olduğu tam olarak bilinmeyen, eldeki verilerden hareketle tahminde bulunulan cümlelerdir.
Örnek :
- Yarın belki öğle saatlerinde yağmur yağabilir.
- Verdiğiniz ödevin tamamını bitirememiş olabilir.
- Şimdi bizim memlekete kar yağmaya başlamıştır.

8. Eleştiri ( Değerlendirme Cümlesi )
Bir sanatçı, sanat eseri ya da herhangi bir varlığın olumlu ve olumsuz yönleri ile ilgili olarak değerlendirmelerin yapıldığı cümlelere denir. Eleştiri cümlelerinde yalnızca olumsuz yönler değil hem olumsuz hem olumlu yönler ele alınır.
Örnek :
- Yazar kahramanları Anadolu insanı arasından seçmesine rağmen konuşmalarda süslü kelimeleri fazlaca kullanmış.
- Yemek çok lezzetli olmuş ama görsel olarak biraz daha özenilebilirdi.

9. Öz Eleştiri Cümleleri :
Kişinin kendisi ile ilgili olarak değerlendirmeler yapması ve kendine ait eksiklikleri söylemesine özeleştiri denir. Bu tür cümlelere de öz eleştiri cümleleri denir.
Örnek :
- İnsanları iyi tanımadan çabucak güveniyorum.
- Küçük ayrıntılara fazla takılarak zamanımı boşa harcıyorum.
- Devamlı yalnızca kendimi düşünerek hareket ediyorum.

10. Eşitlik Cümlesi :
Bahsi geçen varlık, olay ya da kavramlar arasında eşitlik söz konusu olduğunu bildiren cümlelere denir.
Örnek :
- Yarışmacılar puanları paylaşmaya razı oldu.
- Annesi her ikisine de birer tane kek verdi.
- Maç 45 dakikalık iki devre olarak oynandı.

11. Aşamalı Bir Durum Anlatan Cümleler :
Bir olayın gerçekleşmesinin birden bire değil de belli bir süre içerisinde yavaş yavaş oluştuğunu anlatan cümlelere denir.
Örnek :
- Havalar günden güne soğumaya devam ediyor.
- Gittikçe içine kapanan bir insan olup çıkmıştı.
- Bizim ona verdiğimiz değeri her geçen gün daha iyi anlamaya başlamıştı.

12. Ön yargı ( Peşin Hüküm ) Cümlesi :
Bir kişi ya da varlık ile ilgili önceden duyulan olumlu ya da olumsuz sözlere dayanarak iyice anlamadan kanaatte bulunulan cümlelere denir.
Örnek :
- Bu işi de mutlaka eline yüzüne bulaştırır.
- Bu roman kesinlikle çok az okunur.
- Bu maçı ev sahibi takım kazanır.

13. Azımsama ve Küçümseme Cümleleri :
Soru tarzı olarak çok kullanılan bu iki kavramı karıştırmamak gerekir. Azımsa bir şeyi miktar olarak yetersiz görmek anlamına gelir. Küçümseme ise beğenmeme, aşağılama gibi anlamlara gelir.
Örnek :
- Sen kendini başarılı bir insan mı zannediyorsun ? (Küçümseme )
- Verdiğin yemek dişimin kovuğunu bile doldurmaz. ( Azımsama )
- Sen bu yaptığına yemek mi diyorsun ? ( Küçümseme )

- Bu ücrete çalışmam mümkün değil. ( Azımsama )

Yazının Devamı İçin 2. Sayfaya Tıklayın...


Hiç yorum yok:
Write yorum

YORUMLARINIZI YORUMLAMA BİÇİMİNİ "ANONİM" SEÇEREK İSİM, MAİL ADRESİ VB. YAZMAK İLE UĞRAŞMADAN KOLAYCA YAYINLAYABİLİRSİNİZ. KÜÇÜK BİR TEŞEKKÜRÜN BİLE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLDUĞUNU UNUTMAYIN...

© 2014 Ders Türkçe. Designed by Kompozisyon Örnekleri
Powered by Blogger.