Ders Türkçe: 6.Sınıf Konu Anlatımı

Aradığın Konuyu Yaz!

Beğenilen Yazılar

6.Sınıf Konu Anlatımı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
6.Sınıf Konu Anlatımı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Karamanoğlu Mehmet Bey ve onun Türkçeye katkıları ile ilgili araştırma yapınız.


Karamanoğlu Mehmet Bey ve onun Türkçeye katkıları ile ilgili araştırma yapınız.

Öncelikle Karamanoğlu Mehmet Bey'in Türkçeye katkılarını söylemeden önce onun döneminin bir tasvirini yapmamız gerekir . Karamanoğlu Mehmet Bey döneminde Selçuklu Devleti'nin dili Farsçaydı ve devlet dairelerinde de Arapçanın hakimiyeti söz konusuydu . Yani Türkçe halk arasında kullanılan 3. bir dil konumuna düşmüştü .

İşte Karamanoğlu Mehmet Bey böyle bir ortamda 13 Mayıs 1277'de tüm devlet adamları ve ordu mensuplarını toplayarak meşhur sözünü yani " Bugünden geru divanda, dergahta, bergahta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır." sözünü söylemiştir .

Bu sözlerini bir ferman olarak ülkenin dört bir yanına göndererek Türk dilinin unutulmasını önlemiştir . Kültürel alanda da milli gelişimimize önemli bir katkı sağlamıştır .

Karamanoğlu Mehmet Bey Kimdir ?

1261-1277 yılları arasında Karamanoğulları beyliğinin yöneticisi olmuştur . Askeri ve siyasi yönden bilgili olması yanında dilimize de önem veren kültürel yönden de kendini geliştirmiş bir beydi . Kendi döneminde bilim adamlarını etrafına toplaması onun ilime verdiği önemi gösteren davranışlarından biridir . Mehmet Bey millet olarak birlik içerisinde olmanın şartı olarak dil birliğini görüyordu .  

ddd
Devamını Oku
    0

İsim Soylu Sözcükler Nelerdir ?


İsim Soylu Sözcükler Nelerdir ?

Türkçede kelimeler fiiller ve isim soylu sözcükler olmak üzere iki gruba ayrılır . Bildiğiniz gibi filleri belirlemenin yolu kelimenin ya da kelime kökünün sonuna "-mak/-mek " eki getşrmektir . Eğer bu eklerden uygun olanı getirdiğimizde keşime anlamlı olursa fiil olmazsa isim soylu sözcük olur . İsim soylu sözcükler ve kısaca açıklamaları şunlardır . Geniş bilgi için her başlıklara tıklayabilirsiniz :

1. İsimler  : Varlıklara verilen adlardır . " Araba , ağaç , balık , rüya , kelebek , tarak vb. " kelimeler isimler için örnek olarak verilebilir .
2. Zamirler : Diğer adları adıllardır . Adıllar isimlerin yerini tutar . Varlıkları karşılayan kelimelerdir . " Ben , sen , o , biz , siz , onlar, bu , şu , o vb. " kelimeler zamirlere örnek olarak verebiliriz .

3. Sıfatlar : Önüne geldikleri isimleri niteleyen ya da belirten kelimelere denir . "Kırmızı araba , yeşil kazak , bu ev , iki ekmek vb." örneklerdeki koyu yazılmış kelimeler sıfatlara örnektir .
4. Zarflar : Fiilleri , fiilimsileri , sıfatları ya da başka zarfları etkileyen kelimelerdir . Miktar , zaman , durum , azlık-çokluk bakımından niteler . " hızlı koştu , dün geldi , çok konuştu vb." örneklerdeki koyu yazılan kelimeler zarflara örnektir .
5. Edatlar : Yalnız başına anlamı olmayan , cümle içerisinde anlam kazanan kelimelerde denir . " aslan gibi çocuk , kazanmak için çalıştı, okula araba ile gitti vb. " örneklerindeki koyu yazılan kelimeler edatlara örnektir .
6. Bağlaçlar : Kelimeleri , kelime gruplarını ya da cümleleri bağlayan kelimelere denir . " Ahmet ve Mehmet , Leyla ile Mecnun , koştu ama yetişemedi vb." örneklerindeki koyu yazılan kelimeler bağlaçlara örnektir .
7. Ünlemler : Şaşkınlık , kızkınlık , pişmanlık vb. duyguları anlatan kelimelerdir . " Of , yine kaybettik ! Eyvah, düşüyoruz ! vb." örneklerindeki koyu yazılmış kelimeler ünlemlere örnek olarak verilebilir .

ddd
Devamını Oku
    0

Fiilden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden  Fiil  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden fiil yapan ekler fiil kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir fiil  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler fiilden fiil yapım eki almışlardır .

" (i)l- "
1. Uzaktan bir araç yaklaştığı görüldü . ( gör-ül- )
2. Sokaktan bir bağırışma sesi duyuldu . ( duy-ul- )

" (i)n- "
1. Aradığı kalemi bulabilmek için etrafına bakındı . ( bak-ın- )
2. Akşama kadar şehrin dar sokaklarında gezindik . (gez-in-)

" ış- / iş-  "
1. Bir süre sessizce bakıştılar . ( bak-ış- )
2. Uzun zamandır yazışıyorlar . ( yaz-ış- )

" t- "
1. Çok zor şartlarda oğlunu okuttu . ( oku-t- )
2. Annesi ninniler söyleyerek bebeğini uyuttu . ( uyu-t- )  
3. Ona en sevdiği şarkıyı söyletti . ( söyle-t- )



" dır-"
1. Tüm bildiklerini önündeki kağıda yazdırdı . ( yaz-dır- )
2. Evin önündeki bahçede bir çukur kazdırdı . ( kaz-dır- )
3. Arkadaşını çok kızdırdı . ( kız-dır- )

" ir- "
1. Annesi en sevdiği çorbayı pişirdi . ( piş-ir- )
2. Ödevlerinin hepsini kısa sürede bitirdi . ( bit-ir- )

" (a)r- / (e)r- "
1. Cebinden beyaz bir kağıt çıkardı . ( çık-ar- )
2. Tüm sorunlarımızı bir anda giderdi . ( git-er- )

ddd
Devamını Oku
    0

Fiilden İsim Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden  İsim  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

Fiilden isim yapan ekler fiil kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir isim  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler fiilden isim yapım eki almışlardır .

"-ma/-me "
1. Vücut için yürüme egzersizleri çok faydalıdır . ( yürü-me )
2. Konuşma becerisi çok okuyarak geliştirilebilir . ( konuş-ma )

"- mak/-mek "
1. Ağlamak insanı rahatlatır . ( ağla-mak )
2. İnsan gülmek için sebep aramamalıdır . ( gül-mek )

"- ış/-iş  "
1. Bir bakış insana çok şey anlatır . ( bak-ış )
2. Yarın görüş günü olduğunu öğrendim . ( gör-üş )

"-um / -üm  "
1. Herkes geçim derdine düşmüş . ( geç-im )
2. En doğru sonucu bulmak için birçok ölçüm yaptık . ( ölç-üm )  
3. Her canlı mutlaka ölüm denen gerçekle tanışacaktır . ( öl-üm )

"-ı/-i"
1. O düzenli olarak yazı yazar . ( yaz-ı )
2. Sivas'ın tarihi mekanlarına gezi düzenlendi . ( gez-i )
3. 1 en küçük sayma sayısıdır . ( say-ı )



"-k"
1. Kendisine yeni bir tarak almış . ( tara-k )
2. Çarşıda açık bir dükkan var mı diye aradık . ( aç-ık )

"-gi"
1. Sevgi hepimizi kuşatan yüce bir duygudur . ( sev-gi , duy-gu )
2. Üzerinde örgü bir kazak vardı . ( ör-gü )

"-ak / -ek "
1. O çok korkak bir adamdır . ( kork-ak )

"-gın "
1. Solgun bir çiçek oluyor dokununca . ( sol-gun )
2. Bu işlere eli çok yatkındır . ( yat-kın )

"-(i)n "
1. Düşman hatlarına yeni bir akın düznlendi . ( ak-ın )

" -gen "
1. Yılan sürüngen bir hayvandır . ( sürün-gen )
2. O çok üşengen bir insandır . ( üşen-gen )

"-geç"
1. Balığın çok güzel yüzgeçleri vardı . ( yüz-geç )
2. Güzel bir çay doldurmak için süzgeç arıyordu . ( süz-geç )

"-inti"
1. Sabahleyin güzel bir esinti vardı . ( es-inti )

"-ici "
1. Dışarıda yakıcı bir güneş vardı . ( yak-ıcı )

"-anak "
1. O geleneklerine bağlı bir insandı . ( gel-enek )

"-(ı)t "

ddd
Devamını Oku
    0

İsimden İsim Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden İsim  Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden isim yapan ekler isim kök ya da gövdelerine gelerek onlardan yeni bir isim  türetirler . Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimeler isimden isim yapım eki almışlardır .

" lik "
1. Bu çevrede göz alabildiğine geniş zeytinlik alanlar var . ( zeytin+lik )
2. Yeni bir gözlük almak için doktora danışmaya karar verdi . ( göz+lük )
3. Kendisine yeni kışlık elbiseler almış . ( kış+lık )

" lı- / li- / lu- / lü- "
1. Çok sinirli bir insandır .  ( sinir+li )
2. O huzurlu bir aile yaşantısını benimsemiştir . ( huzur+lu )
3. Bu işe gönüllü başladık . ( gönül+lü )
4. Bu aralar çok katlı binalar iyice çoğaldı . ( kat+lı )

"sız- / siz- / suz- / süz-  "
1. Azıcık aşım , kaygısız başım .  ( kaygı+sız )
2. Bu devirde dertsiz insan bulmak mümkün değil . ( dert+siz )
3. Yemekleri tuzsuz yapma alışkanlığımız var .  ( tuz+suz )
4. Uzun zamandır aşırı diyet yaptığı için güçsüz kaldı . ( güç+süz )

"cı-/ci-/cu-/cü-/çı-/çi-/çu-/çü- "
1. Balıkçı Hasan gelecek sepetine atacak . ( balık+çı )
2. Çok şakacı bir insandır . ( şaka+cı )
3. Beni buraya gözcü olarak bıraktılar . ( göz+cü )

"ce-/çe-"
1. Türkçe çok zengin bir dildir . ( Türk+çe )
2. Yarın sınıfça pikniğe gideceğiz . ( sınıf+ça )
3. Bu soğuk havalarda sıkıca giyinmek gerekir . ( sık-ı+ca )

"daş-"
1. İki arkadaş güzel bir gün geçirmişti . ( arka+daş )
2. Her vatandaş bu ülke için değerlidir. ( vatan+daş )

"tı- / ti-"
1. Pencereden bir ışıltı gördük . ( ışıl+tı )
2. Rüzgarın uğultusu duyuldu . ( uğul+tu )


"ar- / er- "
1. Herkese üçer elma düştü . ( üç+er )
2. Beşer gün arayla ikinci maça çıktılar . ( beş+er )

"ıncı- / inci- "
1. Yarışmada üçüncü olduk . ( üç+üncü )
2. Toplantının ikinci gününde söz sırası bize geldi . ( iki+nci )

"kır- / kir- "
1. Boru batlayınca her yere su fışkırdı ( fış+kır-dı )
2. Polis racı göstericilere su püskürttü . ( püs+kür-t-tü )

"(ı)msı- "
1. Yemekten acımsı bir tat geldi . ( acı+msı )
2. Elma ekşimsi bir tat verdi . ( ekşi+msi )

"mtrak-"
1. Sarımtrak bir elbise giymişti . ( sarı+mtrak )

"leyin-"
1. Akşamleyin bizim evde buluşuruz . ( akşam+leyin )

"cil-"
1. İnsancıl özellikleri ile dikkat çekiyordu . ( insan+cıl )
ddd
Devamını Oku
    0

İsimden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden Fiil Yapan Ekler İle İlgili Örnekler

İsimden fiil yapım ekleri isim kök ya da gövdelerine gelerek onlardan fiil türetirler . Aşağıdaki kelimelerde yer alan altı çizili kelimeler isimden fiil yapım eki almışlardır .

" a-/e- "
1. Çocuk yere düşünce dizleri kanadı. ( kan+a-dı)
2. Hakim , karı kocayı tek celsede boşadı . ( boş+a-dı )

" la- / le- "
1. Merakla beklenen mücadele biraz önce başlamış . ( baş+la-mış )
2. Uzun süre sonra sular gelince vakit kaybetmeden bahçeyi sulamıştık . ( su+la-mış-tı-k )
3. Doğum günü için çocuğun odasını süsleyeceğiz . ( süs+le-y-ecek-iz )

"laş- / leş- "
1. Ağır bir sakatlık olmasına rağmen kısa sürede iyileştim . ( iyi+leş-ti-m )
2. Bebek büyüdükçe daha da güzelleşiyor . ( güzel+leş-i-yor )
3. Kapak ne zamandır açılmıyorsa içindeki peynir iyice taşlaşmış . ( taş+laş-mış )


"lan- / len- "
1. Havalar çok soğuk gidince hepimiz hastalandık . ( hasta+lan-dı-k )
2. Bir anda rüzgar başladı ve deniz dalgalandı . ( dalga+lan-dı )

"al-/-el"
1. Barajlardaki su seviyesi iyice azaldı . ( az+al-dı )
2. Bu kalabalık ortamda iyice daraldım . ( dar+al-dı-m )
3. Herkes sesin geldiği tarafa yöneldi . ( yön+el-di )

"l-"
1. Bir anda yerinden doğruldu . ( doğru+l-du )
2. Aşırı sıcak suda yıkanan elbiselerin hepsi kısaldı . ( kısa+l-dı )
3. Ozon tabakası iyice inceldi . ( ince+l-di )

"r- /ar-/er-"
1. Kapıya çarpınca kafası bir anda morardı . ( mor+ar-dı )
2. Hava aniden karardı . ( kara+r-dı )
3. Bir kova su devrilince tüm halılar yaşardı . ( yaş+ar-dı )

"da-/de-"
1. Yanındaki adama sessizce bir şeyler fısıldadı . (fısıl+da-dı )
2. Kuru dallar üzerine basınca haşırdadı . ( haşır+da-dı )

"sa-/se"
1. Herkes onun konuşmalarını önemsemiş . ( önem+se-miş )
2. Sıcakta hepimiz susadık . ( su+sa-dı-k )

"kır- / kir- "
1. Boru batlayınca her yere su fışkırdı ( fış+kır-dı )
2. Polis racı göstericilere su püskürttü . ( püs+kür-t-tü )

"(i)mse-"
1. Bu sözlerini benimsedik . ( ben+imse-di-k )


ddd
Devamını Oku
    0

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Fark Nedir ?

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Fark Nedir ?

Ortak kök ve sesteş kök arasındaki farka geçmeden önce kısaca sesteş kök ve ortak kök kavramlarının ne olduğunu açıklayalım :

Sesteş Kök : Yazılışları ve okunuşları aynı ama anlamları tamamen farklı olan köklere sesteş kök denir . Mesela "Öğretmenimizin en sevdiği çiçek güldür ." cümlesinde "gül" bir çiçek adı olarak kullanılmıştır . "Öğretmenimiz bize baktı ve güldü" cümlesinde ise "gül-" kelimesi bir fiil olarak kullanılmıştır . Yani bu iki kelime arasında hiçbir anlam ilişkisi bulunmamaktadır .

Ortak Kök : Hem yazılışları aynı olan hem de aralarında anlam ilişkisi bulunan kelimelere ortak kök denir . Ortak kök genelde bir kelimenin hem bir varlığın adı olduğu hem de o varlıkla yapılan eylemin anlatıldığı kelimelerde olur . Mesela " İki kutu boya aldık." cümlesinde boya isimdir . " Duvarları boyadık. cümlesinde ise "boya-" fiilidir. Yani aralarında anlam ilişkisi vardır .

Ortak Kök ve Sesteş Kök Arasındaki Farklar :
- Ortak kökte kelimeler arasında anlam ilşikisi vardır , sesteş öklerde kelimeler arasında anlam ilişkisi yoktur .
- Ortak kökler aynı kavram alanına giren kelimelerdir, sesteş kökler ise aynı kavram alanı ile ilgili değildir .

Ortak Köklere Örnekler :
1. Üzerinde eski bir mont vardı . (sıfat)
1. Üzerindeki mont eskidi . ( fiil )
2. Suriye'den ülkemize yeni bir göç dalgası başladı . ( isim )
2. Birçok insan ülkemize göçüyor . ( fiil )

Sesteş Köklere Örnekler :
1. Söylediklerimi yazdı . ( kalem vb. araçla yazma işi. )
1. Bu olay yaşandığında mevsim yazdı . ( mevsim adı )
2. Elindeki bardağı kırdı . ( bir şeyi parçalamak )

2. Burası bir zamanlar yemyeşil bir kırdı . (tabiat , doğa )
Bu Konunun Videolu Anlatımı İçin Tıklayın 
ddd
Devamını Oku
    0

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?

Masal ve fabl arasındaki farklara geçmeden önce kısaca masal ve fabl türlerini tanıtalım :
Masal : Yaşanma ihtimali olmayan olayların ; cin , peri , dev vb. olağanüstü kahramanların olduğu türdür .
Fabl : Kahramanları hayvanlar ve bitkiler olan , bu kahramanların konuşturularak insanlara ders verildiği türdür .

Fabl ve Masal Arasındaki Farklar Nelerdir ?
- Masallar çoğu zaman bir tekerleme ile başlar ancak fabllarda tekerleme bulunmaz .
- Masal kahramanları arasında insanlar olabilir ama fabllarda kahramanlar içerisinde insanlar olmaz .
- Fabllar her zaman mutlu sonla bitmeyebilir ancak masallar her zaman mutlu sonla biter .
- Fablların sonunda bir öğüt verme vardır ancak masallar kalıplaşmış bir sözle ya da bir öğütle biter .
- Fabllar şiir şeklinde de olabilir ancak masallar düz yazı biçimindedir .

Fabl ve Masal Arasındaki Benzerlikler Nelerdir ?
- Her ikisinde de günlük hayatta yaşanması mümkün olmayan olaylar anlatılmaktadır .
- Her ikisinde de yer ve zaman unsuru belli değildir .
- Her iki türde de kahramanlar insan dışı varlıklardır .
- İki tür de kısadır .

Fabl Türü İle İlgili Örnekler :
- Ağustos Böceği İle Karınca
- Tavşan İle Kaplumbağa
- Tarla Faresi İle Kent Faresi
Masal Türü İle İlgili Örnekler :
- Hansel ve Gretel
- Pinokyo

- Bremen Mızıkacıları
ddd
Devamını Oku
    1

6. Sınıf Sesteş Kelimeler İle İlgili Örnek Cümleler

6. Sınıf Sesteş Kelimeler İle İlgili Örnek Cümleler

Eşsesli  kelimeler ile ilgili örnek cümlelere geçmeden evvel kısaca  eşsesli kelimeleri hatırlatalım : Eşsesli  kelimeler , yazılış ve okunuşları aynı olmasına rağmen anlam olarak tamamen farklı olan kelimelerdir  . Eş sesli  kelimelerde gerçek - mecaz anlam ilişkisi de bulunmamalıdır . Örneğin  "gül" kelimesi hem çiçek anlamına gelir hem de "gülmek" fiilidir .

Örnekler :
1. Annem çok güzel ayran ı yapar .
1. Bu tepeyi çok zorlansak da tık .  

2. Beline süslü bir kuşak bağlamıştı .
2. Bizim kuşak teknoloji konusunda çok cahil kaldı .

3. İstiklal Marşı'mız 10 kıtadan oluşmaktadır .
3. Ülkemiz Asya ve Avrupa kıtaları arasında yer almaktadır .

4. Ağacın dalı rüzgara dayanamadı ve kırıldı .
4. Havuza büyük bir iştahla daldık .

5. Okulun yan tarafına geçmememiz söylendi .
5. Mahalledeki ahşap ev bir anda yanmaya başladı .

6. Evimizin önünden geçen yola asfalt dökülmeye başladı .
6. Bahçedeki maydonozları yolmaya başladık .

7. Anneler gününde anneme bir demet gül aldım .
7. Arkadaşımın anlattığı fıkraya çok güldüm .

8. Rüyalarıma ak sakallı dede girdi .
8. Çatıda biriken sular borudan aktı .

9. Mahallenin zengini bu yardımı ile büyk hayır işledi .
9. Babam telefon isteğime "hayır" yanıtını verdi .

10. Ocak ayı bizim buralarda çok soğuk geçer .
10. Annem çorbayı ocakta kısık ateşte ısıttı .

11. Yol kenarında üzüm bağları vardı .
11. Ayakkabılarını büyük bir özenle bağladı .

12. Okulumuzda bit salgını yaşanmasından korkuyorduk .
12. Uğraştığım ödevler sonunda bitti .  

13. Ay sonuna yetecek kadar erzağımız var .
13. Köye yaklaşık iki saatte vardık .

14. Bu yaz tatilde uzak bir yerlere gitmek istiyoruz .
14. Öğretmen tahtadakileri hemen yazın dedi .

ddd
Devamını Oku
    0

Kaynaştırma Ünsüzleri Nelerdir ?

Kaynaştırma Ünsüzleri Nelerdir ?

Türkçe kelimelerin özelliklerinden biri de ünlü ile biten bir kelime ile ünlü ile başlayan bir ekin doğrudan yan yana gelememesidir . Böyle bir durumda kelime ile ek arasına bazı ünsüz harfler girer . Bu ünsüz harflere kaynaştırma ünsüzleri denilmektedir . Dilimizdeki kaynaştırma ünsüzlei " y, ş, s, n " dir .

Örnekler : Aşağıdaki kelimelerde yer alan kaynaştırma harfleri koyu kırmızı renk ile yazılmıştır ve kelimenin sonında kaynaştırma ünsüzünün kelime ile hangi ek arasına girdiği belirtilmiştir .

- Kapı - y - a ( kelime ile "-a" yönelme hal eki arasına girmiştir . )
- Baba- s - ı ( kelime ile "-ı" iyelik eki arasına girmiştir . )
- Yedi - ş - er ( kelime ile " -er" üleştirme sıfatının arasına girmiştir . )
- Oda - n - ın ( kelime ile "-ın" ilgi ekinin arasına girmiştir . )
- Ödev - i - n - e ( "-i" iyelik eki ile "-e" yönelme hal eki arasına girmiştir . )

Not : "-(i)di , -(i)miş, -(i)se ek fiilleri , "ile" bağlacı ve edatı , "-(i)ken" zarf fiil eki ünlü ile biten bir kelime ile birleştiğinde "(i)" ünlüsü düşerek araya "-y" koruyucu ünsüzü girebilir .

- öğrenci - y - (i) - di ( öğrenciydi )
- araba - y - (i) - mış ( arabaymış )
- gece - y - (i) - ken ( geceyken )
- Para - y - (i) - le ( parayla )
- sarı - y - (i) - se ( sarıysa )
ddd
Devamını Oku
    0
© 2014 Ders Türkçe. Designed by Kompozisyon Örnekleri
Powered by Blogger.